Anëtarët e Cartel Jalisco Nueva Generación (CJNG), një nga organizatat kriminale më të fuqishme dhe më të frikshme në Meksikë, kanë shkaktuar një valë dhune në të paktën 20 qytete të vendit. Ata dogjën biznese dhe vendosën barrikada të ndezura në rrugë në shenjë hakmarrjeje për vrasjen e kreut të tyre, Nemesio Oseguera Cervantes, i njohur si “El Mencho”, i cili ndërroi jetë të dielën pak pasi u kap nga forcat speciale mexicane.
El Mencho, më i kërkuari në Meksikë, u plagos rëndë gjatë një shkëmbimi zjarri mes truprojave të tij dhe komandove të ushtrisë, dhe ndërroi jetë gjatë transportit nga qyteti i Tapalpa, në shtetin Jalisco, drejt kryeqytetit Mexico City. Së paku gjashtë truprojat e tij u vranë në operacion, ndërsa tre anëtarë të ushtrisë u plagosën, sipas Ministrisë së Mbrojtjes.
Trazira dhe sulme të koordinuara
Pas lajmit për vdekjen e Menchos, anëtarët e kartelit nisën sulme në qytete dhe fshatra ku CJNG është aktiv. Në disa zona, rrugët u bllokuan me gozhda dhe objekte të tjera; në të tjera, autobusa dhe automjete u konfiskuan dhe më pas u dogjën. Anëtarët e kartelit dogjën gjithashtu dhjetëra banka dhe biznese lokale, përfshirë farmaci.
Pamjet e regjistruara nga banorët treguan shtylla tymi që ngriheshin mbi qytete të ndryshme, përfshirë Puerto Vallarta, një destinacion turistik shumë i frekuentuar. Në Guadalajara, një nga qytetet pritëse të Kupës së Botës FIFA, udhëtarët në aeroport u panikuan dhe u shtrinë në dysheme pasi dëgjuan të shtëna nga rruga afër aeroportit. Autoritetet më vonë mohuan raportet për të shtëna brenda terminalit.
Në shumë qytete, rrugët ishin të zbrazura, ndërsa autoritetet vendore u kërkuan banorëve të qëndronin brenda shtëpive të tyre. Situata kujtoi dhunën që shpërtheu në Sinaloa pas kapjes së Ovidio Guzmán López në 2019, kur autoritetet ishin detyruar ta liruan për të shmangur përshkallëzimin e dhunës.
Turistët dhe masat e sigurisë
Në Puerto Vallarta, turistët u këshilluan të qëndronin të mbyllur. Rreth 300 vizitorë u bllokuan në aeroport për shkak të anulimeve të fluturimeve dhe më pas u transferuan në qendër të qytetit me një eskortë të rëndë policore. Departamenti Amerikan i Shtetit dhe Ministria e Jashtme Britanike u bënë thirrje turistëve të ndjekin udhëzimet lokale dhe të qëndrojnë të mbyllur.
Sara Morales, e cila ishte me fëmijët e saj në pushime, tha se kishte frikë pasi nuk e dinte se çfarë po ndodhte dhe u largua nga plazhi Las Glorias.
Kod i kuq dhe arrestime
Guvernatori i Jalisco shpalli “kod të kuq”, ndaloi transportin publik dhe anuloi ngjarje masive dhe orët mësimore. Sipas gazetës El Universal, u raportuan më shumë se 250 incidente të bllokimit të rrugëve, megjithëse 90% e tyre janë hequr. Autoritetet arrestuan 25 persona, 11 për pjesëmarrje në aktet e dhunës dhe 14 për grabitje dhe plaçkitje.
Presidentja Claudia Sheinbaum bëri thirrje për qetësi dhe informim, duke theksuar se aktivitetet po vazhdojnë normalisht në shumicën e pjesëve të vendit, dhe lavdëroi forcat e sigurisë për kapjen e Menchos.
Reagime ndërkombëtare
Vdekja e Menchos është parë si një goditje ndaj CJNG-së, një kartel transnacional që trafikon drogë, përfshirë fentanyl, drejt SHBA-së. Sekretarja e Shtypit e SHBA, Karoline Leavitt, e cilësoi Menchon si një nga trafikantët më të rrezikshëm të drogës. Eksperti i DEA-së, Mike Vigil, e përshkroi operacionin si “një nga veprimet më të rëndësishme në historinë e luftës kundër drogës”.
Ministria e Mbrojtjes e Meksikës njoftoi se operacioni u zhvillua nga ushtria me mbështetje të Gardës Kombëtare dhe Forcave Ajrore, duke përdorur informacion shtesë nga SHBA-ja. Departamenti Amerikan i Shtetit kishte ofruar një shpërblim prej 15 milionë dollarësh për informacion që do të çonte në kapjen e tij.