Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, paralajmëroi se vendet anëtare të aleancës mund të jenë “objektivi i radhës i Rusisë”, duke bërë thirrje për rritje të shpejtë të shpenzimeve për mbrojtje me qëllim parandalimin e një lufte të ngjashme me ato që kanë përjetuar brezat e kaluar.
Deklaratat e Rutte u bënë gjatë një fjalimi në Konferencën e Sigurisë të mbajtur në Berlin, në një kohë kur liderët evropianë po diskutojnë një propozim paqeje për t’i dhënë fund luftës shumëvjeçare të Rusisë kundër Ukrainës, mes presionit në rritje nga Shtetet e Bashkuara.
“Duhet të jemi gati, sepse konfliktet nuk zhvillohen më në distancë. Konflikti është në pragun tonë,” tha ai. “Rusia e ka rikthyer luftën në Evropë dhe ne duhet të përgatitemi për përmasat e luftës që kanë përjetuar gjyshërit dhe stërgjyshërit tanë.”
Megjithatë, Rutte theksoi se nëse NATO i përmbush angazhimet e saj, kjo është një tragjedi që mund të parandalohet.
Ai paralajmëroi se “Rusia mund të jetë e gatshme të përdorë forcë ushtarake kundër NATO-s brenda pesë viteve”, duke shtuar se “shumëkush është bërë në heshtje i vetëkënaqur” dhe se koha nuk është në anën e aleancës.
“Koha për veprim është tani. Shpenzimet dhe prodhimi ushtarak i aleatëve duhet të rriten me shpejtësi,” theksoi Rutte.
Në qershor, vendet anëtare të NATO-s ranë dakord të rrisin objektivin e shpenzimeve për mbrojtje në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto deri në vitin 2035, më shumë se dyfishi i objektivit aktual prej 2%, në përputhje me kërkesat e përsëritura të presidentit amerikan Donald Trump.
Ndërsa pranoi se Evropa duhet të kujdeset më shumë për mbrojtjen e saj, Rutte theksoi edhe rëndësinë e angazhimit të SHBA-së ndaj NATO-s. Ai nënvizoi se lidhja transatlantike mbetet thelbësore për sigurinë e përbashkët.
“Nuk mund ta mbrosh SHBA-në pa një Atlantik të sigurt dhe për këtë nevojitet NATO,” tha ai.
Rutte lavdëroi presidentin Trump për nisjen e bisedimeve mes Rusisë dhe Ukrainës, duke deklaruar se ai ishte i vetmi që mund të thyejë ngërçin me Vladimir Putinin.
Sipas tij, çdo marrëveshje paqeje duhet të shoqërohet me garanci të forta sigurie për Ukrainën. “Duhet të ketë garanci të tilla që Putini ta dijë se, nëse përpiqet sërish, reagimi do të jetë shkatërrues,” u shpreh ai.
Rutte shtoi se do të ketë një debat të vështirë për çështjen e territorit, por theksoi se “në fund, vetëm ukrainasit mund të vendosin”.