Për tre ditët e fundit, Presidenti kinez Xi Jinping ka pritur liderë nga Azia dhe Lindja e Mesme në një samit që synon të shfaqë vizionin e tij për një rend të ri botëror. Por tani, lideri kinez po përgatitet të shfaqë një imazh krejtësisht të ndryshëm me një shfaqje të madhe të forcës ushtarake.
Të mërkurën, ai do të marrë nën kontroll arterien kryesore të Pekinit ,“Avenuen e Paqes së Përjetshme”, për një paradë ushtarake ku do të ekspozohen armët më të avancuara hipersonike, raketa me kapacitet bërthamor, dronë nënujore dhe mijëra ushtarë duke marshuar në mënyrë të përkryer. Mesazhi i Xi-së përmes kësaj paraqitjeje të fuqisë së butë dhe të fortë është i qartë: Kina është një forcë që synon të riformatojë rregullat globale dhe nuk frikësohet të sfidojë Perëndimin.
Ky mesazh po theksohet edhe nga lista e mysafirëve që ka mbledhur Xi, ku janë më shumë se 40 liderë miqësorë me Kinën, duke përfshirë presidentin rus Vladimir Putin, liderin e Koresë së Veriut Kim Jong Un dhe presidentin iranian Masoud Pezeshkian. Kjo është hera e parë që liderët e këtyre katër vendeve, të cilat sipas strategëve amerikanë po formojnë një “aks anti-amerikan”, mblidhen në një event të vetëm.
Nga perspektiva perëndimore, kjo paraqitje dallohet qartë si një aleancë e emergjencës që sfidon presionet për t’i ndalur luftën Ukrainës. Irani, Koreja e Veriut, Kina dhe Rusia janë parë si një aks i ri kundër Amerikës, pasi Teherani dhe Phenjani kanë furnizuar Moskën me armë dhe trupa, ndërsa Kina ka mbështetur ekonominë dhe industrinë e luftës së Rusisë.
Në ditën simbolike për Kinën, Xi po tregon se është një superfuqi globale që mund të ushtrojë presion mbi Putin për të ndaluar luftën, por nuk do të përdorë këtë ndikim për t’u përkulur rregullave perëndimore.
Xi Jinping, lideri më i fuqishëm kinez në dekada, po përdor këtë moment me qëllim. Në kohën kur administrata Trump ka tronditur aleancat dhe ka shkaktuar probleme ekonomike në mbarë botën me luftën tregtare, Xi sheh mundësinë për të shfaqur sfidën e tij ndaj një rendi botëror të bazuar në rregulla dhe vlera perëndimore.
Takimet e fundit kanë treguar një miqësi të fuqishme midis liderëve të pranishëm, përfshirë kryeministrin indian Narendra Modi, i cili u pa duke përshëndetur me ngrohtësi Putinin dhe Xi-n. Këto momente simbolizojnë një bashkim të liderëve jashtë influencës perëndimore.
“Xi po tregon siguri për rolin e Kinës në çështjet ndërkombëtare. Ai po sinjalizon për rajonin se Kina është një fuqi e madhe që nuk do të largohet,” tha Jonathan Czin nga Brookings Institution. Ai shtoi se aleatët amerikanë në rajon ndihen në dilemë për besueshmërinë e Shteteve të Bashkuara.
Gjatë samitit të Organizatës për Bashkëpunim Shanghai, Xi theksoi nevojën për të kundërshtuar mentalitetin e Luftës së Ftohtë dhe praktikat e bullizmit, duke ofruar qindra miliona dollarë në grante për anëtarët e organizatës dhe duke kërkuar reforma në sistemin ndërkombëtar.
Ndërkohë, Xi po përdor këtë ngjarje për të sfiduar kritikët perëndimorë lidhur me aleancat e tij me vende si Koreja e Veriut, Rusia dhe Irani, të cilat Perëndimi i sheh si aktorë problematikë. Kjo është hera e parë që liderët e këtyre katër vendeve do të jenë të pranishëm në të njëjtin vend, sipas ekspertit Brian Hart nga CSIS.
Megjithatë, Kina ka qenë e kujdesshme të mos shfaqet si mbështetëse e drejtpërdrejtë e agresioneve të këtyre vendeve. Por përmes kësaj mbledhjeje, Xi synon të tregojë se Kina do të vendosë rregullat e pranueshmërisë ndërkombëtare, pavarësisht mendimeve të Perëndimit.
Duke përkujtuar 80-vjetorin e dorëzimit të Japonisë në Luftën e Dytë Botërore dhe rolin e Kinës në këtë fitore, Xi po përpiqet të ridrejtojë narrativën e një rendi të ri botëror, ku Kina dhe Rusia shfaqen si mbrojtës të rendit pas-luftës, kundër dominimit amerikan.
Sipas tij dhe Putinit, konfliktet aktuale si lufta në Ukrainë apo zhvillimi bërthamor i Koresë së Veriut nuk janë rezultat i agresionit të tyre, por i shmangies së SHBA-së dhe aleatëve të saj ndaj shqetësimeve të tyre të sigurisë./CNN
Përkthyer dhe redaktuar shkurt në shqip nga Media Ditari