Arabia Saudite, Turqia dhe Pakistani pritet të firmosin këtë të premte në Mekë një marrëveshje të përbashkët në fushën e mbrojtjes, në një kohë kur tensionet në Lindjen e Mesme vazhdojnë të përshkallëzohen pas sulmeve amerikane dhe izraelite ndaj Iranit, si dhe kërcënimeve në rritje ndaj vendeve të Gjirit.
Sipas burimeve të njohura me negociatat, marrëveshja synon të forcojë bashkëpunimin ushtarak dhe koordinimin mes tre vendeve, megjithëse deri tani nuk janë bërë publike detajet konkrete të angazhimeve që do të marrë secila palë.
Nënshkrimi i paktit vjen pas afro një viti negociatash dhe konsiderohet një hap i rëndësishëm drejt krijimit të një platforme më të gjerë sigurie rajonale mes tri fuqive sunite, të cilat janë aleate të Shteteve të Bashkuara.
Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, i shoqëruar nga shefi i ushtrisë Asim Munir, mbërriti në Xheda të enjten dhe kreu pelegrinazhin e Umres në Mekë. Ndërkohë, presidenti turk Recep Tayyip Erdogan udhëtoi drejt Arabisë Saudite të premten, ku pritet të zhvillojë takime me Princin e Kurorës, Mohammed bin Salman.
Tre shtetet ndajnë shqetësime të përbashkëta për përkeqësimin e situatës së sigurisë në rajon, ndikimin e Iranit dhe pasojat e konfliktit që ka përfshirë Lindjen e Mesme. Arabia Saudite është përballur me sulme të përsëritura nga rebelët Houthi në Jemen, si dhe nga grupe të armatosura të mbështetura nga Teherani, ndërsa konflikti ka cenuar edhe sigurinë e transportit detar në Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme energjetike në botë.
Turqia, e cila zotëron ushtrinë e dytë më të madhe në NATO, Arabia Saudite, fuqia kryesore e Gjirit dhe eksportues i madh i naftës, si dhe Pakistani, i vetmi shtet mysliman me armë bërthamore, synojnë të forcojnë bashkëpunimin përballë sfidave të reja të sigurisë.
Marrëdhëniet ushtarake mes tre vendeve kanë një histori të gjatë. Pakistani prej dekadash ka trajnuar dhe asistuar forcat saudite, ndërsa me Turqinë ka bashkëpunuar në shkëmbimin e anijeve luftarake dhe avionëve stërvitorë. Në vitin 2023, Arabia Saudite nënshkroi gjithashtu kontratën më të madhe të eksportit të industrisë turke të mbrojtjes për blerjen e dronëve turq.
Gjatë muajve të fundit, Pakistani ka rritur praninë ushtarake në Arabinë Saudite duke dislokuar mijëra trupa, avionë luftarakë, dronë dhe sisteme të mbrojtjes ajrore. Paralelisht, Islamabadi po zgjeron bashkëpunimin edhe me vende të tjera të Gjirit, përfshirë Kuvajtin, në kuadër të marrëveshjeve që lidhen me sigurinë, energjinë dhe investimet.
Analistët vlerësojnë se marrëveshja e pritshme në Mekë mund të shënojë një etapë të re në arkitekturën e sigurisë rajonale, në një periudhë kur konfliktet në Lindjen e Mesme vazhdojnë të sfidojnë ekuilibrat gjeopolitikë.