Komisionerja e Zgjerimit të BE-së, Marta Kos, ka hedhur poshtë propozimin e kryeministrit shqiptare Edi Rama dhe presidentit të Serbisë Aleksandër Vuçiç për integrim të përshpejtuar në Tregun e Përbashkët të BE-së dhe Zonën Shengen.
Duke folur në Samitin e Evropës Konkurruese, Kos theksoi se procesi i reformave të kërkuara për një integrim të tillë është po aq i vështirë sa anëtarësimi i plotë dhe nuk mund të anashkalohet.
Komisioni Evropian po debaton aktualisht tre modele për zgjerim, me Kos që identifikon “integrimin e përforcuar gradual” si rrugën më të qëndrueshme përpara. Ndërsa ajo hodhi poshtë si modelin “status quo” ashtu edhe modelin “integrim me faza” – i cili do të jepte anëtarësim të shpejtë para se të përfundojnë reformat – ajo vuri në dukje se një ridizajnim i sistemit është i pashmangshëm.
Lidhur me kandidatët specifikë, Kos e etiketoi qëllimin e Ukrainës për t’u bashkuar deri në vitin 2027 si “të pamundur”, ndërsa theksoi Islandën si një rast unik të aftë për të ecur shpejt për shkak të përafrimit të saj ekzistues me vlerat e BE-së dhe tregun e brendshëm. Ajo i nxiti shtetet anëtare të BE-së të shkojnë përtej pavendosmërisë dhe të paraqesin planet e tyre konkrete nëse nuk pajtohen me opsionet aktuale të Komisionit.
Në fund të fundit, Komisionerja theksoi se BE-ja duhet të ndryshojë rregullat e saj të brendshme për të akomoduar një valë të re anëtarësh, duke siguruar që institucionet demokratike të mbeten të forta. Ky qëndrim sinjalizon një zhvendosje drejt një qasjeje më të bazuar në meritë dhe graduale për t’i afruar vendet e Ballkanit Perëndimor me bllokun.