Në periferi të Milanos, me sa duket, për të hapur një bankë mjaftonte të kishe një kompani makinash me qira. Pa degë, pa kredi hipotekare, pa drejtues me kostume të qepura me porosi. Megjithatë, mes klientëve të saj të dyshuar kishte mafiozë, evazorë fiskalë dhe trafikantë droge. Më 21 tetor, policia financiare italiane, Guardia di Finanza, në bashkëpunim me prokurorët antimafia të Milanos, kreu 30 arrestime, duke zbuluar fatura fiktive në vlerën 110 milionë euro dhe pastrim të dyshuar parash nëpërmjet kriptomonedhave, në vlerën 68 milionë euro. Ishte një bankë jashtëzakonisht efikase, deri në mbërritjen e hetuesve.
Pas kompanisë së makinave me qira në Pero, hetuesit identifikuan persona të lidhur me ’Ndrangheta-n kalabreze dhe klanin Casalesi të Camorra-s, të cilët bashkëpunonin me ndërmjetës kinezë dhe shqiptarë. Shërbimi ishte i thjeshtë: paratë e paligjshme shndërroheshin në transaksione biznesi që dukeshin të ligjshme. Kompani guaskë lëshonin fatura për shërbime që nuk ishin kryer kurrë, bizneset kryenin transferta bankare dhe korrierët dorëzonin para në dorë në këmbim të tyre. Komisionet, sipas raportimeve, varionin nga 2 deri në 5 për qind. Tarifa konkurruese, me kusht që askush të mos bënte shumë pyetje.
Paratë kalonin përmes llogarive në Luksemburg, Lituani dhe Gjermani, përpara se të mbërrinin në platformat e kriptomonedhave dhe kuletat dixhitale që dyshohet se kontrolloheshin nga organizata. Hetuesit identifikuan gjithashtu të ardhura të dyshuara nga mashtrimet me investimet online. Një pjesë e parave, sipas raportimeve, përdorej për të mbështetur anëtarë të mafias që ndodheshin në burg. Mes të arrestuarve ishin një inspektor i policisë financiare, i akuzuar për korrupsion, dhe një punonjës gjykate, i dyshuar për akses të paautorizuar në sistemet kompjuterike.
Ekziston një shprehje e vjetër kineze për transferimin e vlerës pa lëvizur fizikisht paratë: fei ch’ien, ose “paratë fluturuese”. Rrjetet informale mundësojnë që paratë e depozituara te një ndërmjetës të kompensohen me një pagesë ekuivalente diku tjetër. Fillimisht i lidhur me tregtinë dhe dërgesat e parave, ky mekanizëm mund t’u shërbejë edhe organizatave kriminale për të shlyer detyrimet e tyre ndërkombëtare. Rrjetet kineze të bankimit informal kanë tërhequr vëmendje të veçantë nga hetuesit evropianë për rolin e tyre në transferimin e të ardhurave të paligjshme përtej kufijve.
Ironia është e vështirë të mos vihet re. Pekini mban disa prej kontrolleve më të rrepta në botë për daljen e kapitalit nga Kina, megjithatë ndërmjetësit kinezë vazhdojnë të shfaqen në hetimet ndërkombëtare mbi bankimin informal. Rasti i Milanos nuk provon përfshirjen e shtetit kinez, por ilustron se si rrjetet financiare informale mund të lidhin ndërmjetës aziatikë me krimin e organizuar evropian. Për mafian, kombësia ka shumë më pak rëndësi sesa aftësia për të dorëzuar paratë në kohë.
As Milani nuk është një rast i izoluar. Në të gjithë Evropën, hetuesit kanë zbuluar shërbime informale bankare që operojnë përmes dyqaneve, kompanive tregtare dhe rrjeteve të korrierëve të parave. Arsyeja është e qartë: të ardhurat kriminale të mbledhura në një vend mund të përdoren për të shlyer detyrime në një vend tjetër, pa qenë e nevojshme që të njëjtat kartëmonedha të kalojnë kufirin. Shtojini kësaj faturat fiktive, transfertat ndërkombëtare dhe kriptomonedhat, dhe gjurmimi i parave bëhet shumë më i vështirë.
Bashkimi Evropian ka kaluar vite duke forcuar legjislacionin kundër pastrimit të parave, së fundmi me paketën e vitit 2024, e cila krijoi Autoritetin për Luftën kundër Pastrimit të Parave (AMLA), me seli në Frankfurt. Megjithatë, kriminelët mund të shfrytëzojnë të njëjtën infrastrukturë financiare që u mundëson bizneseve legjitime të operojnë përtej kufijve. Një transfertë mund të kalojë nëpër disa juridiksione përpara se të mbërrijë në një portofol dixhital, duke i detyruar hetuesit të mbledhin informacione të shpërndara mes institucioneve dhe autoriteteve kombëtare të ndryshme. Problemi nuk qëndron aq te mungesa e rregullave, sa te vështirësia e zbatimit të tyre në një sistem financiar gjithnjë e më të ndërlidhur.
Kriptomonedhat shtojnë një tjetër ndërlikim. Megjithëse rregullat evropiane tashmë përcaktojnë kuadrin për ofruesit e shërbimeve të kripto-aseteve përmes Rregullores për Tregjet e Kripto-Aseteve (MiCA), gjurmimi i transaksioneve nuk identifikon automatikisht personat që kontrollojnë kuletat dixhitale. Blockchain-i mund të ruajë një regjistër të vendit ku kanë shkuar paratë. Por përcaktimi se kush i dërgoi, kush i mori dhe përse, mbetet pjesa më e vështirë.
Operacioni i 21 tetorit mobilizoi më shumë se 350 efektivë të policisë financiare, ndërsa veprimet u shtrinë deri në Spanjë dhe Zvicër. Urdhrat e sekuestrimit tejkaluan vlerën e 21 milionë eurove. Hetimi çmontoi një aktivitet të dyshuar bankar, të fshehur pas një biznesi të zakonshëm të dhënies së makinave me qira. Megjithatë, metodat e përdorura mbështeteshin në mjete të disponueshme në të gjithë ekonominë evropiane: kompani, fatura, transferta bankare dhe pagesa dixhitale.
Brukseli vazhdon të përmirësojë rregullat kundër pastrimit të parave, ndërsa Pekini ruan kontrollin e tij të rreptë mbi lëvizjen e kapitalit. Ndërkohë, ndërmjetësit kriminalë kanë treguar se sa lehtë mund të kalojnë paratë përmes kufijve që qeveritë përpiqen të kontrollojnë. Tridhjetë arrestimet i dhanë fund operacionit në Pero. Por kërkesa për shërbimet e tij vështirë se është zhdukur.
Evropa ka hequr barrierat për lëvizjen e lirë të kapitalit. Krimi i organizuar është më mirënjohësi për këtë.